Bordspellen upgraden met 3D-printer
Er kwam zeker wat vallen en opstaan bij kijken, vooral in het begin. Een paar prints mislukten, er ging wat filament verloren en niet alles kwam meteen perfect van de printer. Maar zodra we het wat beter onder de knie kregen, werd de printer al snel een erg nuttige aanvulling op onze bordspelcollectie.
Beginnen met Terraforming Mars
Terraforming Mars was een van de eerste spellen die ik wilde upgraden. Het is een van onze meest gespeelde spellen, dus alles wat de setup, het opbergen en het spelen zelf wat eenvoudiger maakt, is mooi meegenomen.
De eerste print was een volledige insert voor de doos. In plaats van kaarten, tegels, blokjes en andere onderdelen los in zakjes te bewaren, heeft alles nu zijn eigen plek. De verschillende bakjes kunnen gewoon uit de doos worden gehaald en op tafel worden gezet, waardoor de setup merkbaar sneller gaat. Alles nadien weer opbergen is even eenvoudig.
De grootste verbetering was echter het printen van overlays voor de spelersborden. Iedereen die Terraforming Mars met de originele spelersborden heeft gespeeld, weet hoe gemakkelijk de grondstofblokjes verschuiven. Eén onbedoelde tik tegen de tafel en plots probeer je je te herinneren of je productie nu op 6 of 8 stond.
De overlays liggen bovenop de originele spelersborden en zorgen voor kleine verzonken vakjes waarin alle blokjes netjes blijven liggen. Het is een heel eenvoudige upgrade, maar tegelijk ook een van de beste dingen die ik tot nu toe heb geprint. Ik zou eigenlijk niet meer zonder willen spelen.
Betere inserts voor kleinere spellen
Na Terraforming Mars ging ik aan de slag met een paar veel kleinere spellen, waaronder Deep Sea Adventure en Scout! van OINK Games.
Ik ben een grote fan van de kleine OINK-doosjes, maar een volledig spel in zo'n kleine verpakking krijgen heeft ook een nadeel: de onderdelen liggen vaak los in de doos. Alles eruit halen kan wat onhandig zijn en tijdens het transport schuiven de onderdelen behoorlijk wat heen en weer.
Met de nieuwe inserts heeft elk onderdeel zijn eigen vakje. Bij Deep Sea Adventure blijven de schatten, ontdekkingsreizigers en dobbelstenen netjes van elkaar gescheiden, terwijl de kaarten en tokens van Scout! veel gemakkelijker uit de doos te halen en weer op te bergen zijn. Het zijn kleine veranderingen, maar ze maken spellen die sowieso al erg draagbaar zijn nog fijner om mee te nemen.
Ik printte ook een insert voor Patchwork, waar alle onderdelen voordien gewoon los in de doos lagen. Het is waarschijnlijk niet het meest spectaculaire type 3D-print om te tonen, maar in de praktijk zijn inserts misschien wel de upgrades die ik het meest waardeer. Ze maken de setup sneller, beschermen de onderdelen en zorgen ervoor dat de binnenkant van de doos een stuk minder chaotisch is.
De onderdelen op tafel upgraden
Toen de dozen eenmaal netjes georganiseerd waren, begon ik accessoires te printen die tijdens het spel zelf gebruikt worden.
Voor De verdwenen ruïnes van Arnak printte ik een volledige set kompastokens. De originele kartonnen tokens werken natuurlijk prima, maar de geprinte versies hebben veel meer uitstraling op tafel. Ze zijn dikker, bevatten meer detail en gebruiken een tweede kleur voor de wijzer van het kompas. Ze veranderen helemaal niets aan het spelverloop, maar ik vind ze gewoon veel leuker om te gebruiken dan de kartonnen exemplaren.
Anno 1800: The Board Game kreeg een gelijkaardige upgrade met nieuwe handelstokens. Ze zijn gebaseerd op het handelssymbool uit het spel, maar in plaats van platte kartonnen vierkantjes hebben ze nu een echte vorm met verhoogde pijlen in een contrasterende kleur.
Dit is ook waar printen in meerdere kleuren extra leuk wordt. Je hebt geen ingewikkeld model of een heleboel kleuren nodig om iets moois te maken. Soms is één klein detail in een andere kleur al genoeg om een geprint onderdeel eruit te laten zien alsof het echt bij het spel hoort.
Was het de moeite waard?
Tot nu toe absoluut. Er was in het begin een leercurve en er is behoorlijk wat filament verloren gegaan, maar met elke print begrijp je het proces weer wat beter.
Voorlopig zijn inserts waarschijnlijk mijn favoriete dingen om te printen, omdat ze telkens wanneer een spel op tafel komt zo'n praktisch verschil maken. Accessoires komen vlak daarna, vooral wanneer ze eenvoudige kartonnen onderdelen vervangen door iets dat gewoon fijner aanvoelt om te gebruiken.
Er zijn nog genoeg spellen in de collectie die een upgrade kunnen gebruiken, dus ik ben nu al op zoek naar meer interessante dingen om te printen. En wie weet, als we er nog wat beter in worden, is de volgende stap misschien wel om zelf aangepaste inserts en onderdelen te ontwerpen.
Geplaatst op 11 Sep 2026 door Jerodev
